asa4u.net

Homepage Voormalig-Nederlands Indie


Indische Cultuur

Naar Nederland

Aurelia Hes & Alfred Eduard Abels
1918-1972            1913-1962

 

Mijn ouders komen van Midden-Java in Indonesie -
Alfred, mijn vader, van Semarang (1913) en Aurelia, mijn moeder, van Cheribon, het huidige Cirebon (1918).

Zij trouwden in 1939 te Semarang (zie foto rechts).
Beide ouders waren Indisch.

Top
 

 

1939 - Trouwfoto van AE Abels en A Hes. Wedding photo of AE Abels and A Hes



About 1940 - Vliegveld Andir bij Bandung - Airport Andir near Bandung

Andir, het vliegveld bij Bandung, 1938
Op de foto staat de grootmoeder van Charles Vermeulen, de eigenaar van deze foto.
Op zijn website staan o.a. prachtige foto's:
http://charlesvermeulen.com/


De Oorlog
 
Twee jaar na hun huwelijk was de Tweede Wereldoorlog ook in voormalig Nederlands-Indië een feit. Mijn vader werkte toen bij vliegveld 'Andir' bij Bandung.

Hij vocht mee als KNIL-militair, het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger, maar werd al spoedig krijgsgevangene in een der vele Jappenkampen.

In het begin van de oorlog woonde mijn moeder nog bij verschillende familieleden in, maar ook zij werd al spoedig opgesloten in een Jappenkamp.

Samen met haar moeder en zussen ging ze van het ene kamp naar het andere en uiteindelijk belandde ze in Djakarta.

Oorlogservaringen

Over de oorlogsperiode heb ik niet zoveel informatie uit eerste hand, maar toen ik
acht jaar was, hoorde ik mijn vader eens met iemand over zijn oorlogservaringen praten.
Wat ik hoorde heeft me diep getroffen en ik herinner me nog steeds
de pijn en de boosheid die ik toen voelde vanwege de verschrikkelijke dingen
die 'mijn' vader en 'mijn' moeder waren aangedaan.

Gebeurtenis 1

De vijand had een groot aantal mensen, waaronder mijn vader, neergeschoten. Terwijl hij zwaargewond tussen de doden lag, liepen de moordenaars over het veld om te controleren of iedereen dood was.
Mijn vader heeft zich toen geruime tijd 'doodstil' moeten houden. Of het nu om Japanners ging of om Vrijheidsstrijders, is mij niet bekend.
Gebeurtenis 2

In het 'Jappenkamp' werd mijn vader, al dan niet samen met andere slachtoffers, tot aan zijn hoofd in het zand ingegraven.
Dit was ter 'vermaak' van de vijand die zijn hoofd op z'n minst een gehele dag als urinoir-paaltje gebruikte.

Top

Semarang 1953. Aurelia, zus Ot en de drie kinderen. Aurelia, Ot and the three children.

Semarang 1953.
V.l.n.r.: Mijn moeder Aurelia, ik (Astrid), Hanny,
Andrew en een zus van mijn moeder Antonia
(ook wel Ot genoemd).

Kinderen

Hun eerste twee kinderen - eerst dochter Evelien en een jaar later zoon Ferdinand - overleden helaas vrij snel na hun geboorte en het verdriet om deze twee bleef vers omdat er daarna ook enkele miskramen volgden.

Toen mijn moeder in 1948 opnieuw zwanger raakte, werd haar door Indonesiers aangeraden de baby "af te kopen van de duivel voor een cent" zodat deze baby zou blijven leven. Hoe dit ritueel precies te werk ging, is mij onbekend maar enkele maanden werd zoon Andrew geboren en hij was, tot aller vreugde, een gezonde knul.
(Hoe het verhaal over de duivel ontstond, weten we niet, maar als kind vonden we het wel heel interessant. De tante die ons dit vertelde, was Andrews peettante, een zus van mijn vader.)

In 1951 volgde tot grote blijdschap een dochter, Hanny, en in 1953 werd het gezin uitgebreid met nog een dochter, Astrid (ondergetekende).

Top


 

De Overtocht

Gezien alle gewelddadigheden en onzekerheden in Indonesie besloten ook mijn ouders te verhuizen naar een veiliger omgeving, zij het met pijn in hun hart. De keuze werd (voorlopig) Nederland,  Zij hebben bijna al hun eigendommen van de hand moeten doen, om de overtocht te kunnen betalen maar ook omdat ze alleen een bepaalde hoeveelheid bagage mochten meenemen. Hun bagage bestond voornamelijk uit één kleine hutkoffer, een groengeverfde houten kist van 1 meter lang, 35 cm hoog en 50 cm breed.

Hutkoffer - Trunk

 

 

 

 

Deze kist lijkt veel
op onze hutkoffer
die nu als opbergruimte dient.

Een ander waardevol aandenken aan mijn ouders zijn deze twee kleine houten beeldjes rechts.
Het zijn de hoofdjes van een danser en een danseres. Van oorsprong waaierde de hoofdtooi van de danseres aan weerszijden uit. Wat uitstak heeft mijn moeder moeten afbreken zodat het in de hutkist zou kunnen.

Twee beeldjes van dansers (hoofdjes) - Two figurines of dancers' heads

Top


 

Half december 1955 vertrokken we naar Nederland.
De
Waterman, 'onze boot' deed er zo'n drie weken over om van Semarang via
het Suez Kanaal naar Rotterdam te varen.

Foto: http://www.simplonpc.co.uk/RotterdamLloydPCs.html#anchor62941

De Waterman 1947-1963

Afbeelding van de officiele Rotterdamsche Lloyd ansichtkaart.

De Waterman - Ship The Waterman

 

 
Familie in contractpension - Family in a contract pension

Een familie in een contractpension
Bron: 'Ik wilde eigenlijk niet gaan',

Top

Opnieuw beginnen

In Nederland kwamen mijn ouders eerst in een contractpension in Renkum terecht.
Ze vroegen een grote lening aan want alles wat ze  'kregen' aan kleding, voedsel en meubilair, zou tot aan de laatste cent moeten worden terugbetaald.
Sommige zaken waren op advies van  'deskundigen' aangeschaft, zonder enige overleg met m'n ouders die er wel voor moesten betalen.

Dit gold overigens voor meerdere vluchtelingen (wat de meeste repatrianten soms in feite waren), mensen die met slechts een paar overgebleven bezittingen naar Nederland waren uitgeweken.
Soms werden er betuttelende aanwijzingen gegeven, zoals hoe je je vrije tijd moest invullen (breien voor de dames!), hoe je moest koken en het huishouden bestieren. Een dergelijke houding en armoe waren jarenlang dagelijkse kost in vele gezinnen, maar de Indischen hielden zich stil want ze wilden zo snel mogelijk integreren.


Muur met 'Indo's ga weg' - Wall with 'Indo's go home'

Frustraties

Er waren veel vriendelijke, eerlijke mensen die de Indischen hielpen zich te schikken in de omstandigheden, maar helaas vond er ook discriminatie plaats.
Daarbij kwam ook dat alle aandacht en inzet alleen uitging naar het oorlogsleed onder de Duitsers. Dat de gerepatrieerde mensen ook verschrikkelijk hebben geleden, maar dan onder de Japanners, werd lange tijd volkomen genegeerd. Elke poging om erover te praten werd onmiddellijk afgeremd.
Dit heeft bij velen tot grote verbittering geleid.

Foto boven:
De Indischen noemden zich later ook wel INDO'S wat gezien kon worden als een acroniem van In Nederland Door Omstandigheden.

 

Top


   
Nawoord

In 1957 werd de familie, nog steeds in het pension  woonachtig, verblijd met opnieuw een dochter, Els.

Mijn ouders kregen later een huurwoning toegewezen in Enschede.
Mijn vaders familie kwam in Limburg terecht en mijn moeders familie in Leiden en omgeving.


Enschede 1961

Van links naar recht: Astrid, Hanny, Els, Andrew en Daisy, een nichtje die in 1961 met haar moeder naar in Californie zou emigreren..

Uit een brief die mijn ouders vanaf de boot naar een tante stuurde, bleek dat Nederland als tussenstop werd beschouwd.
De wens was om naar Curacao of Brazillie te emigreren. Helaas kon deze droom niet uitkomen, want mijn vader was ernstig verzwakt door de Wereldoorlog en aansluitend de Onafhanklijkheidsstrijd. Er ontwikkelde zich een slopende ziekte bij hem en hij overleed in 1962. 

Mijn moeder had altijd al een wat zwakker gestel gehad.d en de zorg over vier jonge kinderen onder de moeilijke en tragische omstandigheden waren funest. Meteen na mijn vaders overlijden kreeg zij allerlei ziekten. Na een ziekbed van tien jaar in  verschillende ziekenhuizen en verpleeginrichtingen, hebben wij in 1972 helaas ook afscheid van haar moeten nemen.

 

Top


Alfred, Aurelia en AndrewLinks:
Mijn ouders en
broer Andrew.

 

Rechts: Stiefmoeder en vader van mijn moeder.

Oma Jet en Opa Ferdinand

 

asa4u.net

Homepage Voormalig-Nederlands Indie

et